80 jaar B.O.S.S.!
De geschiedenis en betekenis van de Bond van Oud‑Stoottroepers en Stoottroepers (BOSS)
Tijdens de laatste fase van de Tweede Wereldoorlog, op 5 september 1944, werden de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) opgericht.
Deze organisatie bundelde de krachten van het Nederlandse verzet en werd verdeeld in een bewakingsdeel en een strijdend deel.
In opdracht van Z.K.H. Prins Bernhard ontstond op 21 september 1944 in Eindhoven het Regiment Stoottroepen: het strijdend deel van de BS.
De Stoottroepen bestonden uit bevrijde verzetsmensen – mannen die hun leven hadden gewaagd in het gewapend verzet tegen de Duitse bezetter. Hun oorsprong lag vooral in de Landelijke Knokploegen (LKP), een van de meest actieve verzetsorganisaties van Nederland.
Van bevrijding naar nieuwe keuzes
Op 5 mei 1945, bij het einde van de oorlog, stonden ongeveer 6.000 Stoottroepers onder de wapenen. Voor hen braken nieuwe tijden aan, met drie mogelijke richtingen:
- 3.000 mannen tekenden een langverbandakte van drie jaar en werden OVW‑ers (oorlogsvrijwilligers), inzetbaar “waar ook ter wereld”.
- 1.000 Stoottroepers kozen voor een kort verband van één jaar.
- Ongeveer 2.000 Stoters werden in augustus 1945 gedemobiliseerd en keerden terug naar het burgerleven.
Juist deze laatste groep voelde sterk de behoefte om hun ervaringen, kameraadschap en onderlinge steun niet verloren te laten gaan.
Het ontstaan van de BOS – de oudste regimentsgebonden veteranenvereniging
De overgang naar het burgerleven verliep niet zonder teleurstellingen.
Veel oud‑Stoottroepers ervoeren een gebrek aan erkenning en nazorg vanuit de overheid.
Tegelijkertijd wilden zij de hechte band die tijdens de oorlog was ontstaan behouden.
Daarom richtten zij op 14 januari 1946 de Bond van Oud‑Stoottroepers (BOS) op – de oudste regimentsgebonden veteranenvereniging van de Koninklijke Landmacht.
De BOS was vanaf het begin non‑categoraal: rangen en standen speelden geen rol.
Iedereen was gelijk, zoals dat ook gold binnen het verzet waaruit de Stoottroepen waren voortgekomen.
De organisatie groeide uit tot een netwerk van regionale kringen, vaak gevormd rond de regio’s waar Stoottroepencompagnieën waren ontstaan. Veel leden hadden samen gediend op de zuidoever van de grote rivieren en later in Nederlands‑Indië. Zo bleven kameraadschap en verbondenheid levend.
De BOSS – verbinding tussen generaties Stoottroepers
Om de band met het Regiment Stoottroepen verder te versterken, werd op 18 maart 1980 de Vereniging Bond van Oud‑Stoottroepers en Stoottroepers (BOSS) opgericht.
Vanaf dat moment konden ook actief dienende Stoottroepers – beroeps en dienstplichtigen – lid worden. De tweede “S” in BOSS staat dan ook voor de jongere generaties Stoters.
Tot op de dag van vandaag is de BOSS uniek: zowel soldaten als generaals zijn gelijkwaardige leden, verbonden door dezelfde geschiedenis en dezelfde waarden.
Grondbeginsel en doelstelling
De BOSS is gebouwd op de wil om:
- Vrijheid,
- Parlementaire democratie,
- De constitutionele monarchie onder het Huis van Oranje
te handhaven en – wanneer nodig – te verdedigen. Het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog vormt daarbij een blijvende inspiratiebron.
De vereniging stelt zich ten doel:
- Het in stand houden van vriendschapsbanden die tijdens de diensttijd bij het Regiment Stoottroepen zijn ontstaan.
- Het onderhouden van nauwe contacten met het Regiment Stoottroepen Prins Bernhard.
- Het eren en herdenken van alle gevallenen.
- Het behartigen van belangen van leden én, in bijzondere gevallen, van niet‑leden die steun nodig hebben.
Een levende traditie
De BOSS is meer dan een veteranenvereniging. Het is een gemeenschap die de waarden van het verzet, de kameraadschap van de Stoottroepen en de inzet voor vrijheid levend houdt.
Van de eerste verzetsstrijders tot de Stoottroepers van nu: de BOSS verbindt generaties die allemaal dezelfde overtuiging delen – dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is.